Monthly Archives Czerwiec 2015

SZTUCZNE IZOTOPY PROMIENIOTWÓRCZE

Sztuczne izotopy promieniotwórcze znajdują również zastosowanie do pomiaru szybkości przepływu cieczy w rurociągach. To proste zdawałoby się zagadnienie znacznie się komplikuje, gdy w rurociągu płynie ciecz pod wysokim ciśnieniem. W takim wypadku zastosowanie urządzeń mechanicznych wymagających jakiegoś wyprowadzenia na zewnątrz rury jest bardzo trudne, a czasem nawet niemożliwe. I tu z pomocą przychodzą nam radioizotopy. Szybkość przepływu można mierzyć w różny sposób. Jeżeli do cieczy wprowadzimy niewielką ilość roztworu promieniotwórczego i następnie zmierzymy przy pomocy licznika (i zegarka również) różnicę czasu przejścia tego izotopu przez dwa punkty rurociągu, to znając odległość między tymi punktami potrafimy łatwo obliczyć prędkość przepływu. Otrzymane tą drogą wyniki są jednak mało dokłane i metoda ta jest nieco kłopotliwa. Znacznie dokładniejszym sposobem jest wmontowanie we wnętrzu rurociągu małej turbinki z preparatem promieniotwórczym umieszczonym na jednym z jej skrzydełek. Znajdujący się na zewnątrz za odpowiednią osłoną licznik rejestruje tylko promieniowanie w momencie maksymalnego wychylenia się tego skrzydełka z jednej strony. Połączony z licznikiem przyrząd rejestrujący wskazuje od razu prędkość przepływu cieczy.

Więcej

ROLNICTWO I LEŚNICTWO CZ. II

Jak widać z powyższego, regulując zawartość wody w glebie można wpływać na wykorzystanie energii słońca podnosząc ilość energii zużywanej na produkcję substancji organicznej roślin. Woda odgrywa wielką rolę w produkcji roślinnej. Dostarcza ona roślinom pokarmy pobierane z gleby, jest niezbędnym surowcem dla wytwarzania węglowodanów w procesie przyswajania bezwodnika węglowego, wchodzi w skład organizmu rośliny, nadaje roślinom sztywność i ję- drność. Widzimy więc, że krążenie wody w roślinie potrzebne jest dla rozwoju jej tkanek. Części nadziemne rośliny otoczone są ze wszystkich stron powietrzem i łatwo dostępne dla światła i ciepła. Z atmosfery przyswajają bezwodnik węglowy i jednocześnie pochłaniają promienie słoneczne, pod wpływem których liście i łodygi nagrzewają się, co powoduje ciągłe wyparowywanie wody z organizmu rośliny. Proces ten nazywa się transpiracją w odróżnieniu od zwykłego parowania z powierzchni wody, gleby, roślin itd.

Więcej

JAK PROJEKTOWAĆ KONSTRUKCJE Z KAMIENIA SPRĘŻONEGO

Wspomnieliśmy, że mimo wielowiekowych tradycji budownictwa kamiennego przodkowie nasi nie opracowali jednolitych zasad projektowania budowli z kamienia po części dlatego, że nie znali dokładnie praw statyki, a częściowo też dlatego, że nie było to im specjalnie potrzebne. Budowniczowie egipskich piramid, kreteńskich pałaców czy rzymskich akweduktów przekazywali swe doświadczenia zdobyte długoletnią praktyką niewielkiej grupce wtajemniczonych lub zabierali swe tajemnice do grobu.

Więcej

PROBLEMY EKONOMICZNE KONSTRUKCJI SPRĘŻONYCH Z KAMIENIA

Drugim, nie mniej ważnym czynnikiem w zastosowaniu kamienia do konstrukcji sprężonych jest zagadnienie kosztów wydobycia i obróbki. Cóż z tego, że mamy wiele doskonałych złóż tego surowca, jeśli okaże się, że koszt wydobycia, transportu i obróbki będzie tak wysoki, że mimo wszystko tradycyjnie stosowany beton będzie tańszy. Zdrowe zasady ekonomiczne wymagają przeprowadzenia szczegółowej kalkulacji z uwzględnieniem trudnego do uchwycenia cyfrowo czynnika materiałów tzw. deficytowych, tj. takich jak drewno i cement, które są przedmiotem naszego eksportu i których nasza gospodarka narodowa pilnie potrzebuje przy realizacji swych podstawowych inwestycji. Materiały te, jak wiemy, są niezbędne w mokrym procesie tworzenia kamienia sztucznego, jakim jest beton.

Więcej

METALE RZADKIE W PRZYRODZIE CZ. II

Zajmiemy się zatem tylko tymi źródłami surowcowymi metali rzadkich, które są łatwo dostępne i nie nastręczają poważniejszych trudności przy otrzymywaniu z nich interesujących nas metali.

Więcej

ZAGADNIENIE BUDOWNICTWA NA GÓRNYM SLĄSKU

Zagłębia węglowe są bez wyjątku terenami, na których powstaje wielki przemysł wymagający dla swego istnienia i rozwoju dużych ilości węgla. Buduje się tu w pierwszym rzędzie: koksownie, huty, wielkie zakłady chemiczne i elektrownie.

Więcej

TURBINY PAROWE

W obliczu dzisiejszych tendencji do budowy coraz większych jednostek, o coraz większej mocy, jest to zadanie nie tylko trudne i żmudne, ale przede wszystkim wysoce odpowiedzialne.

Więcej

SYSTEMAT RZEKI WARTY

Większa grupa ujęć wody zlokalizowana w rejonie Łodzi pozwoli na przerzucenie wody do Neru dla pokrycia potrzeb rolniczych tych obszarów oraz na przerzut wody do doliny rzeki Miazgi. Doliny Warty spragnione wody będą mogły być zaspokojone przerzutem z kanału bezpośrednio do tej rzeki w rejonie Radomska, jak również do jej dopływów Widawki i Grabi. Miasta i ośrodki przemysłowe położone w pasie wododziału Wisły i Odry otrzymają wielki zasiłek wody w ilości około 500 milionów m3 rocznie. Kanał ten umożliwi ujęcie wody i stosunkowo łatwe jej doprowadzenie do rejonu Łodzi, Piotrkowa, Radomska, Częstochowy i innych ośrodków, dla zaspokojenia potrzeb przemysłowych i komunalnych. Przedłużenie kanału przez Górnośląski Okręg Przemysłowy (GOP) do Przemszy, z ewentualnym odgałęzieniem dla przerzutu wody do Bry- nicy, da możność dostarczenia co najmniej 400 milionów m3 wody rocznie dla zaspokojenia narastających potrzeb wodnych tego okręgu, poza tym wody z kanału będą mogły umożliwić poprawę stanu sanitarnego GOP. Budując sztuczny kanał, łączący dolną Wisłę z ośrodkiem największej koncentracji przemysłu w GOP, można ten kanał bez większych kosztów przystosować do żeglugi. Kanał Centralny przejmie wówczas transport węgla do licznych ośrodków przemysłowych i zaludnionych, położonych wzdłuż trasy kanału, jak również położonych w dolinie Wisły od Włocławka do Gdańska, a także eksport węgla ciążący w kierunku Gdańska. Kanał ten stanowić będzie powiązanie kierunków dróg wodnych Wschód- Zachód oraz Północ-Południe.

Więcej

TWORZYWA SZTUCZNE W PRZEMYŚLE MECHANICZNYM CZ. II

Należy dodać do tego bardzo korzystne cechy technologiczne tworzyw sztucznych. Należy do nich taniość i łatwość formowania nawet bardzo skomplikowanych elementów w postaci monolitycznych nie posiadających złączeń wyprasek, co daje większą sztywność i trwałość. Z innego niż u metali sposobu formowania wynika możność lepszego dostosowania wymiarów do przewidywanych naprężeń, wskutek czego uzyskuje się albo oszczędność materiału, albo możność wzmocnienia wytrzymałości przez stosowanie większych przekrojów roboczych.

Więcej

METALE ZIEM RZADKICH

Metale tej grupy to: skand, itr, lantan i 14 dalszych tzw. lantanowców. Chemicznymi i fizycznymi własnościami są bardzo zbliżone do siebie. Większość z nich nie jest jeszcze dobrze poznana, dlatego też stanowią one do pewnego stopnia białą plamę na obszarze osiągnięć z zakresu technologii i zastosowania. Wszystkie metale ziem rzadkich są chemicznie bardzo aktywne. W normalnych temperaturach na powietrzu pokrywają się warstewką tlenku, tak jak aluminium. Węgliki tych metali rozpuszczają się w wodzie z wydzieleniem acetylenu lub innych węglowodorów, podobnie jak węglik wapnia (karbid).

Więcej

SILNIK RAKIETOWY CZ. II

Siła ciągu silnika służyć może nie tylko do zwiększenia prędkości pojazdu kosmicznego, ale również do sterowania kierunkowego oraz jeszcze do tracenia nabytej prędkości, czyli do hamowania. Gdy skierujemy strumień gazów wypływających z silnika pod pewnym kątem do prędkości ruchu pojazdu, to i siła ciągu silnika zacznie działać pod tym samym kątem do prędkości, tylko w stronę przeciwną: siła ta spowoduje zmianę kierunku prędkości w stronę przeciwną wypływowi mas odrzutowych. Oznacza to możliwość zmiany kierunku ruchu pojazdu, a więc możność sterowania pojazdu w przestrzeni pustej. Gdy wreszcie ustawimy silnik w ten sposób, że będzie on wyrzucał masę odrzutową dokładnie w kierunku ruchu pojazdu, to siła ciągu jako skierowana w stronę przeciwną, będzie powodować zmniejszenie się prędkości pojazdu. Widzimy, że silnik rakietowy nie tylko może służyć do nadawania pojazdowi coraz to większej prędkości w określonym kierunku, ale pozwala na sterowanie pojazdem oraz na zmniejszenie jego prędkości, czyli na hamowanie ruchu.

Więcej

TWORZYWA SZTUCZNE W PRZEMYŚLE MECHANICZNYM

W przemyśle mechanicznym tworzywa sztuczne współzawodniczą z metalami, jako tworzywami dotychczas najczęściej stosowanymi, a więc ze stalą, żeliwem i metalami kolorowymi. Niższe własności mechaniczne w połączeniu z dość wysokimi cenami stawiają tworzywa sztuczne w tym wypadku w sytuacji pozornie niezbyt korzystnej. Jednak bliższe rozpoznanie zagadnienia pozwala stwierdzić, że pomimo wszystko, istnieją duże możliwości wykorzystania tworzyw sztucznych również i w tym przemyśle.

Więcej

O METALURGII PROSZKÓW

Jedną z poważniejszych trudności jest otrzymywanie użytecznych elementów z metali trudnotopliwych. Nadawanie kształtu tym metalom przez odlewanie jest praktycznie niewykonalne ze względu na ich wysokie temperatury topienia. Odnosi się to szczególnie do takich metali jak: wolfram, ren, molibden, tantal, niob i hafn. Metale te uzyskuje się w postaci proszków. Przerabianie tych proszków na użyteczne elementy to żmudna i skomplikowana praca, z którą pokrótce zapoznamy się na przykładzie otrzymywania drucików wolframowych.

Więcej

PRZETWÓRSTWO TWORZYW METALOWYCH I DREWNA

Okres czasu, w którym wyprodukowuje się gotowy wyrób ma zasadnicze znaczenie dla wysokości kosztów pozamateriałowych. Czas ten zależy zarówno od zastosowanego tworzywa, jak i od przyjętej techniki formowania go. Porównajmy z tego punktu widzenia dwie zasadnicze metody formowania tworzyw sztucznych. Pierwsza, bezpośrednio z tworzyw do wyrobu gotowego, przez prasowanie lub wtrysk, odbywa się w jednym etapie. Produkcja trwa krótko, koszty pozamate- riałowe są niskie. Druga metoda, przez półwyroby, jest wieloetapowa, z tworzywa otrzymuje się półwyrób, który podlega najpierw obróbce plastycznej, później mechanicznej, wreszcie następują czynności montażowe i wykańczające. Każdy etap wymaga czasu, a wraz z czasem rosną koszty pozamateriałowe, jak to schematycznie podano na rys. 16. Koszty produkcji są wysokie, wyższe o wiele niż w pierwszym przypadku, nawet jeżeli wybierzemy tańsze tworzywo wyjściowe.

Więcej