Daily Archives 9 czerwca 2015

PRZYROST POTRZEB WODNYCH DLA PRZEMYSŁU I OSIEDLI

Nie zawsze jest możliwa taka lokalizacja, gdyż na powstawanie nowych ośrodków przemysłowych bądź też na rozwój istniejących – wpływa jeszcze cały szereg czynników natury gospodarczej, a także dynamika rozwojowa istniejących już większych skupisk ludzkich. W rezultacie takie okręgi przemysłowe, jak górnośląski, staropolski, łódzki i szereg in- nych, znalazły się na obszarach wododziałowych, które nie posiadają wystarczających własnych zasobów wody.

Więcej

URAN – PODSTAWOWY SUROWIEC ENERGII ATOMOWEJ

Metal ten odkryty został już w roku 1789 w tak zwanej smółce uranowej. Nazwa jego pochodzi od planety Uran odkrytej na krótko przed nim. Do roku 1942, w którym uruchomiono pierwszy na świecie stos atomowy, uran otrzymywany był jako produkt uboczny przy wytwarzaniu wanadu i radu. Początkowo nie wiedziano co z nim robić i szukano dla niego zastosowania w technice. Dopiero w 150 lat po jego odkryciu odkryto go po raz drugi, już jako najcenniejszy metal – podstawowy surowiec energii atomowej. Zapoczątkował on nową erę ludzkości – erę energii jądrowej. Superlatywy i rewelacyjne wiadomości na temat tego metalu i jego zastosowania nie schodzą ze szpalt prasy codziennej całego świata. W tym artykule potraktujemy go tak, jak inne metale. Podamy jego własności i zastosowanie jako metalu zwykłego, omówimy występowanie w przyrodzie i sposoby otrzymywania z rud. Natomiast jego specyficzne właściwości, jako surowca energii jądrowej, będą rozpatrzone tylko pobieżnie.

Więcej

ZŁOŻA POLSKICH WAPIENI

Złoża polskich wapieni mają bardzo różnorodną strukturą i niejednakowe własności technologiczne. Do naszych celów, z uwagi na wytrzymałość i wymagania techniczne, mogą być brane pod uwagą wapienie z jury krakowsko-wieluńskiej oraz z obszarów kieleckich przylegających do Gór Świętokrzyskich. Przy czym muszą być równocześnie brane pod uwagę względy ekonomiczne. Mamy również pewne złoża wapieni na Dolnym Śląsku i w Lubelszczyźnie: te ostatnie nie zostały jeszcze należycie zbadane ani wykorzystane. Najciekawsze z wapieni kieleckich znajdują się w okręgu Pińczowa. Są to skały osadowe o dużej zawartości węglanu wapnia, pochodzące z formacji trzeciorzędowej. Górną warstwę od 3 do 12 m stanowi bezwartościowa zwietrzelina i nadkład – poniżej zalegają grube ławy wapienia zoogenicznego, tworzące użyteczne warstwy 12 – 15 m o doskonałej bloczności, ale mało jednorodne. Trzecią warstwę o grubości około 4 m stanowi drobnoziarnisty, jednorodny materiał o wytrzymałości nieco niższej. Odmiany drobno i średnioziarniste są bardziej na mróz odporne. Wapienie pińczowskie dają się w pierwszym okresie po wydobyciu ciosać siekierą i piłować piłami jak drzewo. Ta łatwość obróbki i wzrastająca twardość pod wpływem działania powietrza zyskała im wielką popularność. Stare ciosy wapienia pińczowskiego osiągają wytrzymałość 400 kG/cm2. Twardnienie i patyna zewnętrzna, chroniąca od wpływów atmosfery, pochodzi od cząstek węglanu wapnia (CaCOg) rozpuszczonych w wodzie, które cementują wapień w miarę wysychania. Możliwość zastosowania tego wapienia, mimo niskiej wytrzymałości, wynika z kilku przyczyn. Jest to dobrze zapowiadające się wyrobisko o bardzo obfitych zasobach, posiadające wszelkie dane, aby się stać masowym i tanim kamieniem w Polsce. Badania francuskie z niskowytrzymałymi wapieniami zastosowanymi do konstrukcji sprężonych zachęcają do dalszych badań. Stosowanie wapieni pińczowskich datuje się od bardzo dawna. Legenda głosi, że przy budowie Koloseum w Rzymie użyto elementów rzeźbionych z wapieni pińczowskich. Największą popularność w Polsce zdobył ten wapień jako znakomity materiał rzeźbiarski.

Więcej

PRODUKTY STARCIA PIERŚCIENI

Badanie ścieralności polega na pomiarze aktywności oleju używane- go do smarowania badanych części. W oleju tym zbierają się starte cząsteczki metalu zawierające promieniotwórcze atomy i dzięki temu aktywność oleju może być miarą ilości startego metalu.

Więcej