Monthly Archives Czerwiec 2015

ZASOBY WODNE W POLSCE CZ. II

Nieregularność odpływu wody w poszczególnych latach i miesiącach oraz nierównomierne rozmieszczenie zasobów wodnych na obszarze kraju jest przyczyną, że mimo pozornie dużych ilości wód, które dotychczas bezużytecznie odpływają do mórz, sprawa ich zagospodarowania i zużytkowania dla potrzeb człowieka nie jest rzeczą łatwą. Wielkie ilości wody spływają w czasie wezbrań i powodzi, przepływy średnie, a szczególnie niżówkowe, są w wielu przypadkach już dzisiaj niewystarczające dla zaspokojenia potrzeb. W latach suchych przepływy w rzekach osiągają w miesiącach krytycznych od 20-30°/o przepływów średnich. Wynika stąd, że przy nieuporządkowanej gospodarce wodnej tylko część zasobów wodnych w naszych ciekach motże być bezpośrednio zużytkowana.

Więcej

METALE RADIOAKTYWNE

Grupa ta obejmuje metale radioaktywne naturalne, tj. występujące w przyrodzie, i sztuczne zwane pozauranowcami. Wszystkie metale tej grupy są promieniotwórcze i to decyduje o ich technologii oraz zastosowaniu.

Więcej

PRODUKTY KOŃCOWE WYTWARZANIA TWORZYW SZTUCZNYCH

Produkty reakcji polimeryzacji, kondensacji czy poliadycji otrzymywane przez przemysł chemiczny są przekazywane jako surowce do przemysłu przetwórczego w rozmaitych postaciach, zależnie od ich własności, a także i od tego, jaka jest przewidziana dalsza technika przerobu.

Więcej

TWORZYWA SZTUCZNE W ŚRODKACH TRANSPORTU CZ. II

Własności optyczne tworzyw sztucznych, a mianowicie ich przezroczystość, są wykorzystywane w lotnictwie do budowy lekkich i trwałych osłon kabiny pilota. Stosuje się je także na przezroczyste osłony w motocyklach, samochodach, nawet w wagonach kolejowych. Tworzywa zaś warstwowe ze zwykłego szkła krzemianowego i tworzyw akrylowych, stosowane są jako nietłukące się szyby bezpieczne w samochodach. Wreszcie tworzywa sztuczne służą do wyrobu szkieł do reflektorów, tylnych świateł ostrzegawczych i kierunkowskazów.

Więcej

WŁASNOŚCI CIEPLNE TWORZYW SZTUCZNYCH CZ. II

Pod jednym względem tworzywa sztuczne różnią się zasadniczo od pozostałych tworzyw topli- wych. Metale, z małymi wyjątkami, miękną i topią się w temperaturach wysokich (rys. 5), podobnie zachowuje się szkło. Natomiast zakres mięknienia tworzyw sztucznych leży w temperaturach niskich, od 80°C do 200°C, a zakres ich przerobu w stanie płynnym w temperaturach od 150°C do 300°C, przy czym temperatury topnienia powyżej 200°C osiągają tylko bardzo nieliczne tworzywa.

Więcej

OPAKOWANIA I TWORZYWA SZTUCZNE CZ. II

Bardzo rozpowszechnionym artykułem w krajach zachodnich jest folia opakunkowa z pochodnych celulozy (celofan), polietylenu i innych two- rzyw. Folia ta w sortymentach cienkich (do 0,05 mm) stosowana jest do zawijania towarów zamiast papieru lub w postaci woreczków czy torebek. Oprócz estetycznego wyglądu przezroczystego opakowania posiada ono jeszcze i inne zalety, a mianowicie w zależności od użytego materiału w mniejszym lub większym stopniu nie przepuszcza wilgoci i substancji zapachowych, a więc zapobiega wysychaniu i wietrzeniu opakowanych produktów. Tę własność folii wykorzystuje się również wykładając nią wewnątrz sztywne opakowania blaszane lub drewniane. Folie sztywne, o większej grubości służą do wyrobu przezroczystych pudełek.

Więcej

PRZYROST POTRZEB WODNYCH DLA PRZEMYSŁU I OSIEDLI

Nie zawsze jest możliwa taka lokalizacja, gdyż na powstawanie nowych ośrodków przemysłowych bądź też na rozwój istniejących – wpływa jeszcze cały szereg czynników natury gospodarczej, a także dynamika rozwojowa istniejących już większych skupisk ludzkich. W rezultacie takie okręgi przemysłowe, jak górnośląski, staropolski, łódzki i szereg in- nych, znalazły się na obszarach wododziałowych, które nie posiadają wystarczających własnych zasobów wody.

Więcej

URAN – PODSTAWOWY SUROWIEC ENERGII ATOMOWEJ

Metal ten odkryty został już w roku 1789 w tak zwanej smółce uranowej. Nazwa jego pochodzi od planety Uran odkrytej na krótko przed nim. Do roku 1942, w którym uruchomiono pierwszy na świecie stos atomowy, uran otrzymywany był jako produkt uboczny przy wytwarzaniu wanadu i radu. Początkowo nie wiedziano co z nim robić i szukano dla niego zastosowania w technice. Dopiero w 150 lat po jego odkryciu odkryto go po raz drugi, już jako najcenniejszy metal – podstawowy surowiec energii atomowej. Zapoczątkował on nową erę ludzkości – erę energii jądrowej. Superlatywy i rewelacyjne wiadomości na temat tego metalu i jego zastosowania nie schodzą ze szpalt prasy codziennej całego świata. W tym artykule potraktujemy go tak, jak inne metale. Podamy jego własności i zastosowanie jako metalu zwykłego, omówimy występowanie w przyrodzie i sposoby otrzymywania z rud. Natomiast jego specyficzne właściwości, jako surowca energii jądrowej, będą rozpatrzone tylko pobieżnie.

Więcej

ZŁOŻA POLSKICH WAPIENI

Złoża polskich wapieni mają bardzo różnorodną strukturą i niejednakowe własności technologiczne. Do naszych celów, z uwagi na wytrzymałość i wymagania techniczne, mogą być brane pod uwagą wapienie z jury krakowsko-wieluńskiej oraz z obszarów kieleckich przylegających do Gór Świętokrzyskich. Przy czym muszą być równocześnie brane pod uwagę względy ekonomiczne. Mamy również pewne złoża wapieni na Dolnym Śląsku i w Lubelszczyźnie: te ostatnie nie zostały jeszcze należycie zbadane ani wykorzystane. Najciekawsze z wapieni kieleckich znajdują się w okręgu Pińczowa. Są to skały osadowe o dużej zawartości węglanu wapnia, pochodzące z formacji trzeciorzędowej. Górną warstwę od 3 do 12 m stanowi bezwartościowa zwietrzelina i nadkład – poniżej zalegają grube ławy wapienia zoogenicznego, tworzące użyteczne warstwy 12 – 15 m o doskonałej bloczności, ale mało jednorodne. Trzecią warstwę o grubości około 4 m stanowi drobnoziarnisty, jednorodny materiał o wytrzymałości nieco niższej. Odmiany drobno i średnioziarniste są bardziej na mróz odporne. Wapienie pińczowskie dają się w pierwszym okresie po wydobyciu ciosać siekierą i piłować piłami jak drzewo. Ta łatwość obróbki i wzrastająca twardość pod wpływem działania powietrza zyskała im wielką popularność. Stare ciosy wapienia pińczowskiego osiągają wytrzymałość 400 kG/cm2. Twardnienie i patyna zewnętrzna, chroniąca od wpływów atmosfery, pochodzi od cząstek węglanu wapnia (CaCOg) rozpuszczonych w wodzie, które cementują wapień w miarę wysychania. Możliwość zastosowania tego wapienia, mimo niskiej wytrzymałości, wynika z kilku przyczyn. Jest to dobrze zapowiadające się wyrobisko o bardzo obfitych zasobach, posiadające wszelkie dane, aby się stać masowym i tanim kamieniem w Polsce. Badania francuskie z niskowytrzymałymi wapieniami zastosowanymi do konstrukcji sprężonych zachęcają do dalszych badań. Stosowanie wapieni pińczowskich datuje się od bardzo dawna. Legenda głosi, że przy budowie Koloseum w Rzymie użyto elementów rzeźbionych z wapieni pińczowskich. Największą popularność w Polsce zdobył ten wapień jako znakomity materiał rzeźbiarski.

Więcej

PRODUKTY STARCIA PIERŚCIENI

Badanie ścieralności polega na pomiarze aktywności oleju używane- go do smarowania badanych części. W oleju tym zbierają się starte cząsteczki metalu zawierające promieniotwórcze atomy i dzięki temu aktywność oleju może być miarą ilości startego metalu.

Więcej

WŁASNOŚCI ELEKTRYCZNE TWORZYW SZTUCZNYCH

Tworzywa sztuczne nie przewodzą na ogól prądu elektrycznego, są w przeciwieństwie do metali izolatorami elektrycznymi. Pod tym względem nie mają one zbyt wielu współzawodników między tworzywami, ponieważ tworzywa organiczne naturalne (z wyjątkiem żywic naturalnych) łatwo nasycają się wilgocią i w stanie wilgotnym tracą .swe własności elektroizola- cyjne {drewno, skóra). Natomiast dobrymi izolatorami są tworzywa krzemianowe zarówno sztuczne {porcelana, kamionka, szkło, kwarc topiony), jak i naturalne (mika, azbest).

Więcej

ŚRODKI OCHRONY OD POWODZI

Środki ochrony od powodzi i jej skutków mogą być trojakie: techniczne, administracyjne i ekonomiczne. Do środków technicznych zaliczyć należy takie budowle wodne jak wały, zbiorniki retencyjne, regulacja rzek, budowa kanałów, zalesienie itp. Środkami administracyjnymi są ochronne zarządzenia władz, mające na celu ostrzeżenie ludności przed zbliżającą się powodzią, ułatwienie ewakuacji terenów zagrożonych oraz pomoc przy usuwaniu zatorów. Wreszcie asekuracja i reasekuracja ludności przed skutkami powodzi należy do środków ekonomicznych, które mają na celu dopomożenie ludności do prędszego wyrównania strat powodziowych.

Więcej

TWORZYWA SZTUCZNE W PRODUKCJI MEBLI

Wykładanie ścian i podłóg to już właściwie nie budownictwo, a specjalny dział architektury, a mianowicie architektura wnętrz mieszkalnych. Tworzywa sztuczne mogą tu być stosowane w bardzo szerokim zakresie, co dla pełności obrazu zostanie obecnie omówione.

Więcej

METALE RZADKIE W PRZYRODZIE

Dane dotyczące składu chemicznego skorupy ziemskiej wskazują, że w przyrodzie w największych ilościach spośród metali występują aluminium, żelazo, wapń, sód, potas, magnez i tytan. Z tych siedmiu metali tylko tytan jest zaliczany do metali rzadkich. Ocenia się jego ilość na 0,61%, a więc jest go więcej niż wszystkich pozostałych metali. Czytelnik może to łatwo sprawdzić korzystając z załączonej tablicy 3.

Więcej