Monthly Archives Wrzesień 2015

POSTĘP TECHNICZNY W TECHNICE TURBINOWEJ

Oszczędność paliwa i oszczędność materiałów konstrukcyjnych, wśród których poważny udział w turbinach parowych przypada cennym stalom stopowym, uzasadniają zatem ekonomicznie walkę o nowe wysokosprawne profile łopatkowe, o postęp techniczny w technice turbinowej. Postęp ten stwarza jednocześnie szczególne perspektywy dla turbozespołów gazo- wych, tych najmłodszych maszyn wirnikowych, w których podniesienie sprawności samej turbiny albo samej sprężarki o 1%>, w zależności od schematu układu, daje kilkakrotnie większy zysk sprawnościowy całości. Jakkolwiek poszczególne stopnie turbin parowych pracują dziś przy obciążeniu normalnym prawie z reguły z prędkościami poddżwiękowymi, to jednak w warunkach zmiany obciążenia należy liczyć się poważnie z występowaniem prędkości naćdźwiękowych, a zatem z występowaniem w całej pełni efektu ściśliwości gazu. W ostatnich stopniach turbin kondensacyjnych, zwłaszcza większych mocy, a nieraz i w stopniach regulacyjnych, występują prędkości naddźwiękowe również w normalnych warunkach pracy. Stąd potrzeba, praktycznie coraz bardziej rosnąca, badania przepływów również w zakresie wysokich wartości liczby Macha, w pobliżu jedności i powyżej, potrzeba nabierająca szczególnego znaczenia w powiązaniu z budową silników przepływowych dla statków powietrznych poruszających się (jak np. znany z ostatniej wojny pocisk «V 2») z prędkością naddźwiękową. Stąd w dalszym ciągu powstaje potrzeba budowy tuneli naddźwiękowych, o zasadniczo różnym następstwie przekrojów przepływu od tuneli poddźwiękowych (rys. 14).

Więcej

WZBOGACANIE RUD URANOWYCH

Uran występuje w licznych minerałach, jest ich około 100. Najważniejszymi z nich dla produkcji tego metalu są: uranit, smółka uranowa i karnotyt. Uranit jest krystalicznym tlenkiem uranu UOa z niewielką ilością UO3. Smółka uranowa w odróżnieniu od uranitu charakteryzuje się zupełnym brakiem wyraźnych cech budowy krystalicznej. Są to bezpostaciowe czarne z połyskiem metalicznym gruboziarniste skupienia występujące w złożach hydrotermalnych. Skład smółki uranowej odpowiada w przybliżeniu związkowi U.iOs- Karnotyt jest minerałem o bardziej skomplikowanym składzie niż dwa poprzednie. Jest to wanadan uranylowo-potasowy. Karnotytowe rudy stanowią główną bazę surowcową USA do otrzymywania uranu i wanadu.

Więcej

POTRZEBY WODNE W ROLNICTWIE

Istnieje poza tym możliwość lepszego gospodarowania wodą opadową dla potrzeb roślin przez zwiększenie istniejących pojemności wodnych gleby. Osiągnąć to można odpowiednią agrotechniką, przez nawożenie, orki itp. zabiegi. Można polepszyć strukturę gruntu szczególnie na glebach lekkich i w ten sposób zwiększyć ich dotychczasową małą pojemność wodną. Jak wykazują przybliżone obliczenia, można w Polsce dodatkowo w ten sposób zmagazynować od 1,5 do 2,5 km3 wody, na istniejącym obszarze około 10 milionów ha gruntów ornych na glebach lekkich. Ma to duże znaczenie dla gospodarki wodnej, gdyż powiększenie pojemności zbiornika glebowo-gruntowego pozwala na zmniejszenie pojemności globalnej zbiorników powierzchniowych, jakie należy wybudować, aby zapewnić pokrycie potrzeb wodnych dla rolnictwa.

Więcej

BADANIE MARSA CZ. II

Od chwili ustabilizowania się flotylli pojazdów na tej kołowej orbicie dokoła Marsa rozpoczyna się nowy etap, a mianowicie za pomocą 3 specjalnych rakiet 50 ludzi ma dotrzeć na samą powierzchnię Marsa. Sprawa wylądowania na Marsie, rakiety startującej z kołowej orbity jego sztucznego księżyca, jak również sprawa startu rakiety z powierzchni Marsa do lotu na orbitę jego sztucznego księżyca są o wiele łatwiejsze, niż to ma miejsce na Ziemi, ponieważ Mars jest dużo mniejszy od Ziemi, a jego masa wynosi zaledwie 0,1 masy Ziemi. Z tego powodu siła ciężkości na Marsie jest mniejsza niż na Ziemi: przyspieszenie swobodnego spadania ciał na Marsie wynosi 0,38 takiegoż przyspieszenia na Ziemi (znaczy to, że ciało ważone na wadze sprężynowej bez użycia odważników i mające u na Ziemi ciężar 100 kg wykazałoby na Marsie ciężar tylko 38 kg). Druga prędkość kosmiczna (prędkość ucieczki) na Marsie wynosi 5,04 km/sek, podczas gdy na Ziemi wynosi 11,2 km/sek. Prędkość kołowa tuż przy powierzchni Marsa wynosi 3,56 km/sek, podczas gdy na Ziemi wynosi 7,9 km/sek.

Więcej

OSIEDLA I PRZEMYSŁ

W połowie XIX w. rozpoczyna się na całym świecie, również i w Polsce, szybki rozwój przemysłu. Powstają stopniowo wielkie ośrodki przemysłowe głównie w okolicach, gdzie znajdują się źródła surowców i kopalin, gdzie istnieją znaczne rezerwy rąk roboczych i niedalekie są rynki zbytu. Kształtuje się wielki ośrodek węglowy i metalurgiczny na Śląsku, powstaje przemysł włókienniczy w Łodzi i jej okolicach, rozwija się przemysł w Radomiu, Kielcach, Częstochowie i w wielu innych miastach. Wraz z rozwojem przemysłu wzrasta zaludnienie miast. Zarówno ludność, jak i przemysł potrzebują na cele bytowe i produkcyjne coraz większej ilości wody dobrej i zdatnej do użytku. Pojawia się problem zaopatrzenia ludności w wodę z centralnych źródeł poboru i rozprowadzenia wody przy pomocy sieci wodociągowych. Rozwój miast oraz dobrobyt i stan sanitarny ludności coraz bardziej staje się zależny od jakości wody, od sposobu jej doprowadzenia do konsumenta i sposobu odprowadzenia wody zużytej. Epidemie cholery oraz duru brzusznego, powtarzające się często w dawnych czasach, obecnie prawie zupełnie zanikają dzięki sanitarnej ochronie wód. Ciekawe są dane statystyczne dotyczące śmiertelności w Warszawie podane w tablicy 1.

Więcej

PRZETWARZANIE POŁWYYROBÓW

Przerób półwyrobów może się odbywać bądź drogą dalszej obróbki plastycznej, bądź przez obróbkę mechaniczną. Obróbka termoplastyczna. Półwyroby z tworzyw termoutwardzalnych posiadają bardzo niewielkie możliwości termoplastyczne i zmiany kształtu.

Więcej

TWORZYWA SZTUCZNE W PRZEMYŚLE CHEMICZNYM CZ. II

Jednak posiadają one i cechy ujemne, które ograniczają zastosowanie. Należą do nich przede wszystkim niezbyt wysokie własności wytrzymałościowe, skłonność do płynięcia (zmiany kształtu) w temperaturach podwyższonych, a nawet w normalnych, wreszcie mała udarność i duża ścieralność. Te strony ujemne powodują, że przy dużych aparatach trzeba stosować metalową konstrukcję nośną wykładaną tylko tworzywami sztucznymi. Niekorzystnie wpływać mogą również własności termiczne, a więc przede wszystkim małe możliwości stosowania w temperaturach podwyższonych. Zbyt duża rozszerzalność cieplna tworzyw sztucznych dzania wody. Obecnie stosuje się je w wielu dziedzinach, np. do rozdzielania metali’ ziem rzadkich i niektórych kwasów, do odzyskiwania pozostałości cennych metali z rozcieńczonych roztworów, do oczyszczania produktów farmaceutycznych, odczynników chemicznych, artykułów spożywczych itp. powoduje złą współpracę z tworzywami metalowymi. Wreszcie własności termoizolacyjne ograniczają ich stosowanie do budowy aparatów, mających charakter wymienników ciepła.

Więcej

PALIWA ATOMOWE

Jakkolwiek projekt W. Brauna dowodzi, że za pomocą paliw chemicznych można osiągnąć planetę Mars, to jednak wydaje się, że przyszłość lotów kosmicznych nie będzie leżeć na linii ich doskonalenia. Ogromna masa paliw chemicznych w stosunku do masy użytecznej rakiet czyni ich użycie ogromnie nieekonomicznym, a przede wszystkim niewygodnym. Chociaż ruch rakiety bez masy odrzutowej nie jest w ogóle możliwy, to jednak jest jasne, że należy dążyć do tego, aby konieczną do zabrania masę paliwa możliwie zmniejszyć. Zmniejszenie masy odrzutowej wywołuje konieczność zwiększenia prędkości mas odrzutowych, czego jak wspomnieliśmy, nie można się spodziewać przy wyzyskaniu jedynie energii chemicznej. Dr E. Sanger, kierownik znanego Instytutu Rakietowego w Stuttgarcie uważa, że loty kosmiczne za pomocą paliw chemicznych stanowią maksimum niewygody i ryzyka: zdaniem jego dopiero odkrycie sposobu uzyskiwania olbrzymich prędkości, porównywalnych z prędkością światła, przy zabieraniu stosunkowo małych mas odrzutowych – jakiś genialny pomysł – rozwiąże praktycznie sprawę lotów kosmicznych i uczyni je nie tylko wygodnymi, ale powszechnie używanymi. Na jakiej drodze szukać należy tego genialnego pomysłu? Można się spodziewać, że odpowiednie wyzyskanie energii jądrowej, której olbrzymie ilości są zmagazynowane w małej masie, przyniesie tutaj rozwiązanie.

Więcej

TWORZYWA SZTUCZNE W BUDOWNICTWIE

Najważniejszą przeszkodą do bardzo intensywnego stosowania tworzyw sztucznych w budownictwie jest zbyt duża rozpiętość między cenami materiałów budowlanych a cenami tworzyw sztucznych. Niektóre niższe własności techniczne, np. mniejsze w stosunku do stali budowlanej wytrzymałości mechaniczne oraz trudności przy wykonywaniu dużych elementów, jakie z reguły są używane w budownictwie, odgrywają w tym wypadku mniejszą rolę. Nie są też przeszkodą własności cieplne, ponieważ konstrukcje budowlane nie podlegają normalnie działaniu temperatur podwyższonych.

Więcej

ROZWÓJ ENERGETYKI NA CAŁYM ŚWIECIE CZ. II

Jak widać z rysunku, zasoby energetyczne niewielkiej Norwegii sięgają 104 miliardów kWh, przy około 20°/o wykorzystania tych zasobów, w Szwecji – 83, we Francji – 60 itd. Polska znajduje się na dalekim miejscu za Rumunią i Niemcami, z zasobami 13 miliardów kWh, z których wykorzystuje się obecnie 4°/o.

Więcej

INNE ZASTOSOWANIA SZTUCZNYCH IZOTOPÓW

W podobny sposób, jak grubość blach i folii, można również mierzyć gęstość różnych materiałów. Jeżeli bowiem grubość tego materiału jest stała, to natężenie promieniowania przechodzącego jest zależne od jego gęstości. Do pomiarów używa się aparatów pracujących na tej samej za- sadzie, co i aparaty do kontroli grubości. Aparaty te mogą być stosowane do kontroli ciężaru wyrobów z różnych materiałów, np. papieru, oraz do automatyzacji ich produkcji, do badania gęstości cieczy itp. (rys. 24).

Więcej

PRAWO KOSMICZNE

Wreszcie należy wspomnieć o zagadnieniach natury prawnej związanych z astronautyką. A. G. Haley, przewodniczący Amerykańskiego Towarzystwa Rakietowego, w swym referacie na VII Kongresie Astronau- tycznym w Rzymie zwracał uwagę, że zasięg stosowalności międzynarodowego prawa lotniczego kończy się na górnej granicy atmosfery ziemskiej: dla przestrzeni kosmicznej rozciągającej się ponad atmosferę ziemską nie są rozstrzygnięte kwestie natury prawnej i należy co rychlej tego dokonać. Oświadczył on, że w przyszłości, gdy dojdzie do lotów międzyplanetarnych z załogą ludzką, ludzie ci „…nie powinni kolonizować ani też zatykać flagi oznaczającej suwerenność terenów na innych planetach, a w żadnym wypadku nie wolno nastawiać się na podbój nowych terenów W razie napotkania wyższych form życia na Marsie lub Wenerze należy uzyskać zgodę tych istot na lądowanie ludzi na ich planecie”.

Więcej

PASAŻERSKA KABINA RAKIETY KOSMICZNEJ

Te zupełnie odmienne warunki życia w kabinie rakietowej spowodują to, że pasażerowie muszą się zawczasu do nich przyzwyczaić i będą musieli się poddać przed daleką podróżą długiemu treningowi (zapewne przeprowadzanemu na sztucznym księżycu).

Więcej

Na ilość zużytego tworzywa wpływa technika formowania

Przy odlewach metalowych lub przy formowaniu plastycznym, które jest charakterystyczne przede wszystkim dla tworzyw sztucznych, ilość odpadków produkcyjnych jest mała (5-10%), przy czym odpadki z tworzyw termoplastycznych dadzą się przeważnie powtórnie wykorzystać, a więc nie tracą wiele ze swej wartości (odpadki tworzyw termoutwardzalnych nie posiadają wartości użytkowej). Przy formowaniu drogą obróbki mechanicznej (wiórowej), jaką głównie stosuje się do metali i do drewna, ilość odpadków jest o wiele większa, może przekraczać 100% wagi gotowego wyrobu. Przy tym odpadki te dla drewna nie posiadają prawie żadnej wartości, odpadki zaś metali wymagają na ogół ponownego przerobu hutniczego, wskutek czego wartość ich jest stosunkowo niewielka. Należy się zatem spodziewać, że w wielu wypadkach ilość tworzywa sztucznego zużytego do produkcji będzie niższa niż innych tworzyw, nawet licząc w stosunku do objętości, a nie do masy.

Więcej