Monthly Archives Wrzesień 2015

METALE RADIOAKTYWNE

Polon był pierwszym odkrytym metalem radioaktywnym. Odkrycia tego dokonali w roku 1898 M. Skłodowska Curie i P. Curie. Metal ten jest jednym z najrzadszych w przyrodzie. Występuje w rudach uranu w ilości około 5000 razy mniejszej niż rad. Jego promieniotwórczość jest znacznie silniejsza niż radu. Własności jego poza promieniotwórczością nie są nam bliżej znane, gdyż otrzymano go do tej pory tylko w minimalnych ilościach.

Więcej

ZASTOSOWANIE ATOMOW ZNACZONYCH W METALURGII

Stopy są często zanieczyszczone wtrąceniami niemetalicznymi, które znacznie pogarszają ich własności. Wtrącenia te mogą pochodzić ze składników żużla lub wymurowania pieca, które w czasie przetopu przechodzą do stali albo też z wymurowania rynny spustowej i kadzi. Wtrącenia kładnie określić pochodzenie zanieczyszczeń w stopie. Podobne prace są już w Polsce prowadzone od pewnego czasu.

Więcej

LOT KOSMICZNY BEZWŁADNY

Widzimy więc, że do odbycia podróży na inną planetę wystarcza skonstruować aparat, który mógłby osiągnąć olbrzymią prędkość co najmniej równą drugiej prędkości kosmicznej i odpowiednio skierować tę prędkość – cały dalszy ruch będzie ruchem bezwładnym, nie wymagającym żadnego napędu. Okoliczność ta jest niezmiernie ważna i korzystna dla nas. Pojazd kosmiczny, aby dolecieć np. do Marsa, będzie musiał przebiegać setki milionów kilometrów w pustej przestrzeni kosmicznej. Drogę tę pojazd przebiegać będzie bez napędu, a ingerencja ludzka potrzebna jest tylko, aby doprowadzić prędkość pojazdu do tej olbrzymiej wielkości, i do zmniejszenia tej prędkości przy lądowaniu na Marsie, tak aby pojazd nie rozbił się przy uderzeniu o powierzchnię planety.

Więcej

TWORZYWA Z WŁÓKIEN I TWORZYW SZTUCZNYCH CZ. II

Produkcja tworzywa złożonego jest kosztowna. Aby otrzymać jego cenę sprzedażną, trzeba do kosztów materiałowych, wynikających z ilości i cen zużytych tworzyw składowych doliczyć pozostałe koszty produkcji i narzuty pozaprodukcyjne. Cena ta będzie więc wyraźnie wyższa od sumy wartości tworzyw składowych.

Więcej

PROFIL NIECKI OSIADANIA CZ. II

Przy wyprowadzeniu równania profilu niecki osiadania każdy z wymienionych badaczy poszedł inną drogą. Dr Knothe rozwiązał to zagadnienie w swojej pracy doktorskiej pod kierownictwem prof. Budryka. Zastosował on metodą geometryczną, wprowadzając pojącie «krzywej wpływów», przy czym w oparciu o bądący do dyspozycji bogaty materiał pomiarowy (niwelacyjny) podał kształt krzywej wpływów.

Więcej

BADANIE MARSA

Gdy na orbicie wyjścia znajdą się wszystkie urządzenia i paliwo oraz 70 żywych ludzi jako załoga, zostaje tam zmontowane 10 pojazdów kosmicznych i rozpoczynają one start na samodzielną orbitę dokoła Słońca. Orbita ta będzie linią styczną do orbity Ziemi dokoła Słońca i po zatoczeniu olbrzymiego luku będzie również styczna do orbity Marsa dokoła Słońca. Działanie silników rakietowych (a więc tracenie paliwa) jest niezbędne tylko do sterowania lub zmian prędkości rakiety: gdy rakieta znajdzie się na odpowiedniej orbicie mając odpowiednią prędkość – można (a nawet trzeba) wyłączyć silniki rakietowe i dalszy lot odbywa się ruchem bezwładnym, bez tracenia paliwa. Moment startu musi być z góry specjalnie obliczony: chodzi oto, aby Mars znalazł się właśnie na swej orbicie w pobliżu tego punktu, w którym orbity pojazdów kosmicznych odpowiednio zbliżają się do jego orbity i aby pojazdy również znalazły się w tym punkcie. Drogą sterowania pojazdów i zmiany ich prędkości można osiągnąć to, że pojazdy wchodzą na orbitę kołową dokoła Marsa i zaczynają obiegać ruchem bezwładnym planetę Mars – stając się jego sztucznymi satelitami. Projekt przewiduje, że pojazdy wejdą na orbitę kołową dokoła Marsa o promieniu 4390 km, tj. położoną w odległości około 1000 km nad powierzchnią Marsa. Aby utrzymać się na tej orbicie, pojazdy muszą mieć prędkość 3,14 km/sek w stosunku do Marsa. Po doprowadzeniu prędkości pojazdów do tej wielkości drogą pracy silników rakietowych, wyłącza się te silniki, a pojazdy zaczynają obiegać Marsa ruchem bezwładnym, a więc bez utraty paliwa. Pojazdy pozostają na tej orbicie aż do chwili powrotu na Ziemię, tj. dni 449. Obiegają one Marsa w czasie 2 godz 26 min.

Więcej

FORMOWANIE FOŁWYROBOW

Odróżnia się półwyroby nieprofilowane i profilowane. Półwyroby nie- profilowane są to blołu i walki z tworzyw sztucznych o niezbyt wielkich rozmiarach oraz utwory płaskie różnej grubości. Przy grubości 1-20 mm nazywamy je płytami, przy grubości 0,01 – 1 mm foliami, poniżej tej grubości są już tylko cienkie powłoki (błony) lakiernicze. Płyty i folie mają postać arkuszy o wymiarach do 1 m X 2 m lub, dla folii, dowolnie długich wstęg o szerokości do 2 m. Wąskie wstęgi z folii nazywamy taśmami. Arkusze mogą być również cięte na elementy węższe – paski. Półwyroby profilowane to pręty o przekroju przeważnie okrągłym, rury i węże oraz wszelkie inne przekroje profilowe, jakie mogą być wymagane przez technikę.

Więcej

ROZWÓJ ENERGETYKI NA CAŁYM ŚWIECIE

W XX w. elektryczność zaczyna odgrywać dominującą rolę: przesyłanie energii elektrycznej o mocy kilkuset tysięcy kW na odległość sięgającą 1000 km, staje się faktem dokonanym. Energię elektryczną można bez trudności przemienić na energię mechaniczną za pomocą nieskomplikowanych i łatwych w obsłudze silników. Staje się ona najpowszechniejszym źródłem oświetlenia.

Więcej

KOSZTY POZA MATERIAŁOWWE

Tworzywa sztuczne, rozpatrywane od strony cen «wagowych», nie przedstawiają się zbyt korzystnie. Są to tworzywa drogie, ceny ich odpowiadają cenom metali kolorowych, jak miedź lub glin, względnie cenie stali kwasoodpomej. W stosunku do stali węglowych i żeliwa są one 10-20 razy droższe, a 15-20 razy droższe od najtańszego tworzywa organicznego naturalnego, jakim jest drewno. W porównaniu z pospolitymi materiałami budowlanymi cena ich jest 50-100 razy wyższa.

Więcej

PROBLEMY EKONOMICZNE KONSTRUKCJI SPRĘŻONYCH Z KAMIENIA CZ. II

Drugim, nie mniej ważnym czynnikiem ekonomicznym jest koszt obróbki wydobytego kamienia. Czynnik ten wpływa decydująco na koszt m3 wyrobu. Obróbka kamienia może być ręczna lub mechaniczna. Jeśli profil elementu konieczny ze względów technicznych będzie bardzo złożony, to jego wykonanie będzie kosztowne i wówczas element betonowy, którego kształt zależy od mniej kosztownego wyrobu formy może okazać się ekonomiczniejszy. Na koszt obróbki m2 kamienia wpływają, poza twardością samego surowca, rodzaj obróbki, sposób wykonania i dopuszczalna tolerancja. Te wszystkie względy muszą być brane pod uwagę przy wyborze właściwego kształtu przekroju i rodzaju obróbki.

Więcej

DEFEKTOSKOP

Na rysunkach 14 i 15 widzimy fotografię i schemat defektoskopu produkcji radzieckiej typu GUP-Co-50-1. Defektoskop ten przeznaczony jest do pracy z preparatem kobaltu coCo o bardzo dużej aktywności (do 50 g Ra). Stosowany jest on głównie do kontroli odlewów i spoin o dużej grubości. Defektoskop GUP-Co-50-1 umieszczony jest na wózku i składa się z pojemnika ochronnego (rys. 15) wykonanego z żeliwa i wypełnionego ołowiem oraz zamocowanego na widełkach kołpaka roboczego. Preparat promieniotwórczy kobaltu coCo umieszczony jest na końcu giętkiej linki drucianej. W położeniu ochronnym preparat znajduje się we wnętrzu pojemnika, którego grubość ścianek jest tak dobrana, że osłabia natężenie promieniowania do wartości nie zagrażającej zdrowiu pracownika obsługującego defektoskop. Na okres badań preparat poprzez gumowy przewód przesuwa się do kołpaka roboczego. W kołpaku tym znajduje się stożkowy otwór przykryty cienką blachą aluminiową, przez który wychodzi wiązka promieni y. Przewód gumowy nie osłabia prawie wcale promieniowania y i w momencie gdy preparat znajduje się w tym przewodzie, bezpieczna odległość wynosi około 80 m. Z tego względu przesuwanie preparatu musi być zdalnie sterowane z sąsiedniego pomieszczenia. Na wózku defektoskopu obok pojemnika umieszczony jest silnik elektryczny, który obraca rolkę przesuwającą podczas obrotu linkę wraz z preparatem. Odpowiedniego włączenia silnika dokonuje się przy pomocy lekkiej rozdzielnicy połączonej z defektoskopem kablem o długości 15 m. Specjalne wyłączniki powodują automatyczne wyłączanie silnika w momencie gdy preparat dojdzie do położenia roboczego lub ochronnego.

Więcej

METALE LEKKIE

Wspólną cechą charakteryzującą metale należące do tej grupy jest ich niski ciężar właściwy. Grupę tę tworzy lit, rubid, cez i beryl. Metale te pod względem chemicznym są tak aktywne, jak sód i potas, w związku z czym nie mogą być używane w technice w postaci czystej, lecz tylko w stopach. Wyjątek stanowi beryl, który w normalnych temperaturach nie utlenia się na powietrzu, może być zatem stosowany w stanie czystym. Metale te ze względu na wysoką aktywność chemiczną otrzymywane są w podobny sposób jak potas i sód, tj. przez elektrolizę ogniową.

Więcej

WYBUDOWANIE SIŁOWNI WODNEJ

Jeden m3 wody, spadającej w ciągu sekundy z wysokości jednego metra, posiada zdolność do uzyskania mocy ponad 10 KM. Wybudowanie siłowni wodnej o określonej mocy zależne jest zatem od możliwego do produkcja w elektrowniach wodnych zasoby wodne niewykorzystane produkcja w elektrowniach cieplnych osiągnięcia spadu i przepływu wody. Dla uzyskania spadu koncentruje się w jednym miejscu istniejący spadek rzeki (lub jej odcinka) przez spiętrzenie wody przy pomocy zapory przegradzającej koryto, a często również i dolinę rzeki (rys. 14), Spiętrzona woda powyżej zapory wypełnia koryto oraz dolinę aż do tak zwanego końca cofki spiętrzania, tj. miejsca, w którym przepływ wody odbywa się już normalnie. W ten sposób powstaje zbiornik wody, którego pojemność zależna jest od wysokości spiętrzenia, od powierzchni zalewu i od średniej jego głębokości. Zbiornik taki ma ważne znaczenie dla gospodarki wodnej. Jak wiadomo, zapotrzebowanie na energię nie jest równomiernie rozłożone w czasie. W okresie zimowym zużycie jest większe, w lecie zaś mniejsze: w ciągu doby istnieją wahania w zużyciu energii, skutkiem czego powstają tzw. szczyty zapotrzebowania w godzinach wieczornych lub rannych. Pokrywanie szczytów dla energetyki cieplnej jest związane z dużymi trudnościami i kosztami, gdyż siłownie cieplne muszą trzymać w pogotowiu dodatkowe jednostki energetyczne, które włącza się do pracy na kilka zaledwie godzin w ciągu doby. Zwiększa to oczywiście koszty inwestycyjne i eksploatacyjne siłowni cieplnej. Natomiast w siłowniach wodnych zbiornik odgrywa rolę akumulatora energii, w okresie braku zapotrzebowania magazynuje dopływającą wodę po to, aby w okresie zwiększonego zapotrzebowania prze- 20 Podstawowe problemy wspóicz. techniki puszczać przez turbiny w stosunkowo krótkim czasie większe ilości wody, niż wynosi sekundowy dopływ wody do zbiornika. Włączenie turbiny do pracy odbywa się w ciągu kilku sekund.

Więcej

ELEKTROLITYCZNE OTRZYMYWANIE URANU

Dalsza przeróbka koncentratów zależy od ich składu chemicznego. Istnieje wiele sposobów, których zasadniczym celem jest otrzymanie w możliwie jak najczystszym stanie związków uranu z tlenem, chlorem lub fluorem. Związki te można następnie przerabiać na metaliczny uran jedną z pięciu zasadniczych metod.

Więcej