Monthly Archives Wrzesień 2015

KONSTRUKCJE KA»BLOKAMIENNE STOSOWANE ZA GRANICĄ

Pierwsze realizacje z kamienia sprężonego powstały w ojczyźnie konstrukcji sprężonych we Francji. Badania nad zastosowaniem wapienia – narodowego kamienia Francji – przeprowadzone zostały już w latach trzydziestych. Ostatnie badania przeprowadzone na życzenie M, Freyssi- neta, zwanego ojcem konstrukcji sprężonych, dotyczyły odkształceń oraz sprężystości belek i filarów kamiennych. Dla doświadczalnej konstrukcji belki kablokamiennej użyto bloków z wapieni o wytrzymałości około 400 kG/cm2, o wymiarach 30X30X40 cm, charakteryzujących się dużą jednorodnością i łatwością w obróbce. Rysunek 39 ilustruje obraz zniszczenia belki sprężonej załamanej przy obciążeniu 14,5 t. Belka ta sprężona została dwoma kablami, prowadzonymi w przewierconych otworach. Badania prowadzone w głównym laboratorium budownictwa i robót pu- blicznych pod kierunkiem M. Lebella, wykazały wielką odporność tych konstrukcji na działanie dynamiczne, co zachęca do stosowania ich w budownictwie mostowym. Dwa projekty tego typu przedstawiają rys. 40 i 41.

Więcej

POWAŻNE ZADANIA GOSPODARKI WODNEJ POLSKI CZ. II

Do obszarów deficytowych należą wielkie tereny na nizinie Wielkopol- sko-Kujawskiej i Mazowiecko-Podlaskiej, dalej obszary wododziałów Wisły i Odry, Wyżyny Śląskiej itd. Dla zrealizowania zadań postawionych gospodarce wodnej przez poszczególne działy gospodarki narodowej należy wykonać szereg podstawowych inwestycji. Zarysowuje się obraz Polski w przyszłości: na obszarze Podkarpacia powstaje zespół zbiorników karpackich: budowane są zbiorniki na Sole, Skawie, Rabie, Dunajcu, Popradzie, Wisłoce, Wisłoku oraz na Sanie o łącznej objętości około 3,5 miliarda m3. Woda z tych zbiorników przeznaczona będzie w pierwszym rzędzie na pokrycie niedoborów w okresach niżówkowych na Wiśle oraz zapewni rezerwę dla przemysłu, częściowo dla Śląska i częściowo dla rejonu przemysłowego, który rozwija się wzdłuż Górnej Wisły. Magazynowane wody w okresach wezbrań pozwolą na lepszą ochronę powodziową doliny Wisły i jej dopływów. Będą one również wykorzystane dla produkcji energii elektrycznej (700 milionów kWh rocznie). Zwiększy się powierzchnia lasów, które współdziałać będą w opóźnieniu spływów wody powierzchniowej i ochraniać będą glebę przed erozją.

Więcej

CECHA KONSTRUKCJI WSTĘPNIE SPRĘŻONYCH

Istotną cechą konstrukcji wstępnie sprężonych, jak już wspomnieliśmy, jest dążność do możliwie pełnego wykorzystania naprężeń ściskających w całym przekroju pracującego elementu. Powszechnie dotychczas stosowany do tych konstrukcji wysokowartościowy beton jest sztucznym kamieniem, który poza korzystną możliwością kształtowania dowolnych form geometrycznych i w pewnym zakresie cech fizycznych i mechanicznych posiada cały szereg cech ujemnych, do których należą: konieczność użycia cementu, deskowań, sprzętu mechanicznego, konieczność pielęgnacji, dość znaczny czas dojrzewania i wreszcie zjawiska Teologiczne, zachodzące szczególnie w świeżym betonie. Stąd zrodziła się myśl wykorzystania naszych bogatych zasobów kamienia naturalnego i zastąpienia nim niektórych gatunków betonu w konstrukcjach wstępnie sprężonych. Zachęcały do tego w pierwszym rzędzie możliwości wykorzystania przyrodzonych, mechanicznych cech kamienia, którego wytrzymałość w większości wypadków przewyższa wytrzymałość doborowych betonów budowli kamiennych.

Więcej

POSTĘP TECHNICZNY W TECHNICE TURBINOWEJ CZ. II

W celu zmniejszenia rozchodu energii w urządzeniu tunelowym, zwłaszcza dla dużych prędkości, używa się dziś nieraz specjalnych urządzeń, jak np. zbiorników napełnianych powietrzem o wysokim ciśnieniu, które rozładowując się do tunelu pozwalają na przeprowadzanie krótkotrwałych 1 do 2-minutowych pomiarów, bez potrzeby instalowania dużej mocy w maszynach. Podobnie można też korzystać z dużych zbiorników ewakuowanych z powietrza, które podczas pomiaru wciągane jest do zbiornika umieszczonego tym razem za komorą pomiarową. Można w końcu korzystać jednocześnie z dwóch zbiorników, wysokoprężnego i próżniowego, szczególnie w przypadku wysokich liczb Macha realizowanych w przepływie.

Więcej

OSIEDLA I PRZEMYSŁ CZ. II

Z wody wodociągowej korzysta również przemysł dla częściowego pokrycia swoich potrzeb. Zabiera on około 30°/« produkcji wodociągów publicznych, wobec czego łączne zapotrzebowanie wody wodociągowej w miastach wzrośnie w 1975 r. do około 4 milionów m3 na dobę, tj. prawie 8-krotnie w porównaniu z rokiem 1950. Do tego zużycia dojdą jeszcze potrzeby wsi, tam gdzie pokrycie potrzeb możliwe jest jedynie z wodociągów grupowych. Ilość ta szacowana jest orientacyjnie na około 400 000 m3 na dobę.

Więcej

PIERWSZA I DRUGA PRĘDKOŚĆ KOSMICZNA

Warunkiem nieodzownym odbycia dalekiego lotu kosmicznego jest uzyskanie przez pojazd olbrzymiej, jak na nasze możliwości techniczne, prędkości ruchu. Wyobraźmy sobie, że w punkcie A leżącym na wysokości h nad powierzchnią ziemi umieszczamy ciało, któremu nadajemy pewną prędkość v skierowaną poziomo i pozostawiamy ciało samemu sobie. Ciało zatoczy łuk i spadnie na powierzchnię ziemi. Można zadać sobie pytanie, co się będzie dziać, gdy prędkość v będziemy powiększać? Oczywiście w miarę wzrastania prędkości v odległości miejsca spadku ciała na powierzchnię ziemi będzie również wzrastać. Z praw mechaniki wynika, że gdy prędkość v osiągnie pewną dostatecznie wielką prędkość, to ciało już nie spadnie na powierzchnię ziemi, lecz obiegnie całą kulę ziemską i powróci do punktu A z tą samą prędkością (o ile ruch będzie się odbywał w próżni, a nie w powietrzu, które stawia opór, a więc hamuje ruch). Wynika z tego, że ciało rozpocznie ruch okresowy obiegania Ziemi, przy czym ruch ten będzie trwał dowolnie długo, aż do chwili, gdy pojawią się jakiekolwiek siły zewnętrzne, które go zmienią.

Więcej

PROFIL NIECKI OSIADANIA

Linię profilu niecki osiadania można przedstawić graficznie lub też (najbardziej dokładnie) przy pomocy odpowiedniego równania matematycznego. Pierwsze próby w kierunku określenia równania linii profilu niecki osiadania zostały rozpoczęte w ZSRR przez S. A. Awierszyna jeszcze przed drugą wojną światową (w latach 1935—1936), a następnie kontynuowane były na szeroką skalę po wojnie. W latach 1945—1951 w pracach tych brali udział wybitni matematycy oraz szereg pracowników Wszechzwiąz- kowego Naukowo-Badawczego Instytutu Miernictwa Górniczego (WNIMI).

Więcej

EKSPEDYCJA NA MARSA CZ. II

Zarówno pierwszy, jak i drugi stopień rakiety (będą one odłączać się automatycznie i odpadać) będą zaopatrzone w odpowiednie skrzydła, tak że spadając na powierzchnię Ziemi, wyzyskując lot ślizgowy, nie ulegną rozbiciu i będą mogły być użyte wielokrotnie. Całkowity ładunek potrzebny do zbudowania sztucznego księżyca i odbycia wyprawy na Marsa wyniesie 3743 t, co będzie wymagało dokonania około 400 lotów powyższych rakiet trójstopniowych, przy zużyciu około 455 000 t paliwa.

Więcej

ZŁOŻA POLSKICH WAPIENI CZ. II

Kamień pińczowski wywarł znamienny wpływ na budownictwo samego Pińczowa i okolic. Budownictwo z ciosów o grubości 50 cm uważane jest za lepsze i tańsze od cegły, gdyż jest suche i ciepłe, posiada też znaczną odporność na ogień. W samym Pińczowie, odwiecznej siedzibie rodu Oleśnickich, a będącym w XVI wieku ośrodkiem kulturalnej działalności postępowych arian, znajduje się budynek drukarni ariańskiej z końca XVI w. oblicowany «pinczakiem», a zachowany do dziś w doskonałym stanie.

Więcej

PLANY WYRUSZENIA NA PLANETĘ MARS

Uczestnicy wyprawy muszą zabrać ze sobą składany namiot, hermetycznie zamykany i mogący być wypełniany powietrzem, w którym mogliby zdejmować swe ubrania kosmiczne dla wypoczynku, podczas wycieczek na powierzchni Marsa: namiot ten musi być sztucznie ogrzewany, aby uchronić załogę od niskich temperatur, jakie panują na Marsie podczas nocy. Poza tym, prócz różnych materiałów i przyrządów do badań terenu, muszą mieć odpowiedni pojazd mechaniczny (wraz z paliwem) umożliwiający odbycie dalszych wycieczek na powierzchni Marsa. Biorąc wreszcie pod uwagę paliwo silników rakietowych dla odbycia podróży na Marsa i z powrotem, okazuje się, że trzeba wyruszyć ze sztucznego księżyca Ziemi z ładunkiem 3400 ton.

Więcej

PRZEMYSŁ TWORZYW SZTUCZNYCH W POLSCE

Jak już zaznaczono we wstępie, nasz przemysł tworzyw sztucznych jest w chwili obecnej jeszcze bardzo skromny. W tabeli 4 zestawiono cyfry absolutne produkcji oraz liczby wskaźnikowe dla Polski i największego producenta świata – Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej za lata 1950, 1955 i 1956.

Więcej

SPECYFICZNE WŁASNOŚCI URANU

Uran naturalny występujący w przyrodzie posiada stałą zawartość 3 izotopów bez względu na to, w jakim minerale się znajduje. Występowanie izotopu 234U tłumaczy się tym, że jest on naturalnym produktem radioaktywnego rozpadu izotopu 238. Z tego też powodu we wszystkich rudach uranu, w których ustaliła się radioaktywna równowaga, izotopy 234 i 238 pozostają do siebie w ściśle określonym stałym stosunku.

Więcej

WYPRAWA NA MARSA CZ. II

Pierwszy etap prac ekspedycyjnych będzie polegał na transporcie z powierzchni Ziemi wszelkich urządzeń, z których zostanie zmontowanych 10 pojazdów kosmicznych na sztucznym satelicie, oraz dostarczeniu tam paliwa niezbędnego do odbycia lotu na Marsa i z powrotem.

Więcej

ROLNICZE WYKORZYSTANIE ŚCIEKÓW MIEJSKICH

W ściekach miejskich znajdują się związki azotu, potasu i fosforu o dużej wartości nawozowej, duże ilości tłuszczów, które mogą być wykorzystane do wyrobu mydła i smarów: również przy fermentacji tych ścieków otrzymać można gaz gnilny o wartości opałowej około 6000 Kcal/m3. Przykładowo można podać, że ścieki miejskie od 1000 mieszkańców wystarczą całkowicie dla użyźnienia około 70 ha ogrodów warzywnych. Ze ścieków odpływających w ciągu miesiąca od 10 000 mieszkańców można otrzymać około 3500 m:! gazu palnego. Przyrost plonów na łąkach i polach nawadnianych ściekami jest bardzo duży. Zbiór siana przekracza nie- jednokrotnie 150 q z 1 ha. Łąki w dolinie Neru nawadniane ściekami m. Łodzi dają plony przekraczające 100 q z 1 ha, podczas gdy przed nawadnianiem osiągano tam zaledwie do 20 q lichego siana.

Więcej