ATMOSFERA ZIEMSKA

Kula ziemska, której promień wynosi 6370 km, otoczona jest atmosferą powietrzną. W miarę podnoszenia się nad poziom morza atmosfera rzednie i ciśnienie jej szybko spada. Na wysokich górach jest np. tak rzadka, iż człowiek się dusi wskutek małego ciśnienia: z tego powodu przy wyprawach wysokogórskich używa się hermetycznych masek zapewniających dopływ powietrza do oddychania pod normalnym ciśnieniem. Nie ma wyraźnej granicy końca atmosfery – stopniowo rozpływa się ona w pustkę. Uczeni wyróżniają kilka warstw atmosferycznych: pierwsza z nich, bezpośrednio przylegająca do powierzchni Ziemi, to warstwa zwana troposferą rozciągająca się do wysokości około 14 km. Zawiera ona około 3/4 ogólnej masy powietrza tworzącego atmosferę i charakteryzuje się tym, że temperatura powietrza w tej warstwie kształtuje się pod wpływem ciepła unoszonego przez prądy powietrza od powierzchni ziemskiej. W niej tworzą się chmury i odbywa się krążenie wody parującej z oceanów, tak ważne dla utrzymania roślinności i w ogóle życia na powierzchni ziemi.

Nad troposferą, do wysokości około 80 km rozciąga się następna war- stwa zwana stratosferą, ponad nią do wysokości około 500 km – następna warstwa zwana jonosferą, a nad nią do wysokości około 2000 km – ostatnia warstwa zwana egzosferą, zawierająca jedynie ślady gazów, która nie ma wyraźnej górnej granicy i stopniowo przechodzi w pustkę kosmiczną. Gęstość powietrza bardzo szybko maleje wraz ze wzrostem wysokości nad poziom morza: już na wysokości 200 km jest ona milion razy mniejsza, a na wysokości 300 km jest miliard razy mniejsza niż przy powierzchni morza. Powietrze na tej wysokości jest tak bardzo rozrzedzone jak w najdoskonalszych «próżniach», które można otrzymać w naszych laboratoriach naukowych przez wypompowanie powietrza z naczyń przy użyciu najlepszych pomp powietrznych. Od wysokości 500 km nad powierzchnią Ziemi można z technicznego punktu widzenia uważać, że rozciąga się już próżnia kosmiczna: wprawdzie jeszcze wyżej trafiają się poszczególne swobodne molekuły gazów, drobinki pyłu kosmicznego, a nawet i większe bryłki materialne nadbiegające z przestrzeni kosmicznej. One też spadając na Ziemię z wielkimi prędkościami i wchodząc do gęstszych warstw powietrza, wskutek tarcia o powietrze rozgrzewają się do wysokich temperatur, spalają się i są widoczne jako meteory, czyli gwiazdy spadające. Te drobinki materialne są jednak stosunkowo niezmiernie rzadkie, gdyż trafiają się w odległościach setek lub tysięcy kilometrów jedna od drugiej.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>