DEFEKTOSKOPIA

Jednym z zasadniczych zagadnień przy produkcji wyrobów metalowych jest kontrola ich jakości i to taka kontrola, która nie wymaga zniszczenia gotowego już wyrobu. Potrafimy sobie chyba wyobrazić, jakie by były skutki pęknięcia zbiornika, w którym, znajdowałaby się przegrzana para o ciśnieniu sięgającym setek atmosfer. W celu uniknięcia takiego wypadku należy kocioł przed oddaniem do eksploatacji dokładnie skontrolować, aby mieć pewność, że wszystkie jego spoiny, nieraz o znacznej grubości, są właściwie wykonane i nie zawierają wewnętrznych wad. Z podobnymi problemami mamy również do czynienia w większości odlewni, które produkują wyroby takie, jak np: odlewy do turbin, części silników lotniczych itp.

Zagadnieniami wykrywania wewnętrznych, niewidocznych na powierzchni wad różnych wyrobów zajmuje się gałęź techniki zwana defektoskopią. Ze stosowanych różnych metod defektoskopii najwszechstronniejszą była do niedawna kontrola rentgenowska, która polega na prześwietlaniu danego wyrobu promieniami rentgenowskimi. Kontrola ta jest jednak ograniczona do niewielkich grubości, np. przy pomocy posiadanych w kraju przemysłowych aparatów rentgenowskich można skontrolować wyrób stalowy o grubości do 60 mm. Utrudniona też, a nawet czasem niemożliwa, jest kontrola skomplikowanych i trudnodostępnych części rozmaitych konstrukcji czy odlewów, gdyż nie zawsze można odpowiednio ustawić dużą i ciężką lampę rentgenowską.

Trudności te udało się dopiero pokonać przez zastosowanie preparatów sztucznych izotopów promieniotwórczych emitujących promienie y (najczęściej stosowane w defektoskopii izotopy podane są w tablicy 1). Duża energia tych promieni pozwala na prześwietlenie znacznie większych grubości nawet do 250-300 mm stali. Również w wielu wypadkach kontrola izotopowa jest znacznie wygodniejsza i prostsza ze względu na niewielkie wymiary preparatu promieniotwórczego, który można bez trudności wsunąć na przykład do wnętrza rurociągu w celu zbadania jakości jego połączeń spawanych. Zastosowanie izotopów promieniotwórczych zmniejsza również wydatki na aparaturę. Aparat rentgenowski jest bowiem urządzeniem skomplikowanym i kosztownym, podczas gdy koszty wytwarzania izotopów są na ogół bardzo nieznaczne, a defektoskop izotopowy jest zwykle urządzeniem prostym, łatwym w obsłudze i niedrogim.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>