KLASYFIKACJA TWORZYW SZTUCZNYCH

W zależności od typu reakcji powstawania rozróżnia się trzy grupy tworzyw sztucznych: polikondensaty, polimery i poliaddukty, które znów w zależności od zużytych surowców rozpadają się na mniejsze podgrupy. Przegląd tworzyw sztucznych, oparty na tej zasadzie podaje tablica 1.

Tablica ta nie jest wyczerpująca: winna ona tylko dać pojęcie czytelnikowi o różnorodności istniejących tworzyw sztucznych i surowców stosowanych do ich produkcji. Nie wymienia ona wszystkich tworzyw ani tym bardziej ich nazw handlowych, co utworzyłoby ogromną listę przekraczającą tysiąc pozycji. Zestawienia takie można znaleźć w podręcznikach specjalnych.

Należy zaznaczyć, że w pewnych wypadkach przeprowadza się reakcję polimeryzacji względnie kondensacji mieszając surowce wyjściowe, np. polimeryzując mieszaninę butadienu i styrenu lub kondensując z me- tanalem mieszaniny mocznika i melaminy. Otrzymuje się w ten sposób tzw. kopolimery lub kokondensaty o bardzo niekiedy cennych własnościach użytkowych.

Znaczenie gospodarcze poszczególnych grup tworzyw jest bardzo różne. Jedne produkowane są w dużych ilościach i szeroko stosowane, inne w ilościach bardzo niewielkich i używane tylko do celów specjalnych. Zależy to od różnych czynników natury zarówno technicznej, jak i gospodarczej, które tu nie będą bliżej omawiane. Dla orientacji podano w tablicy 2 cyfry bezwzględne i stosunkowe, dotyczące produkcji grup tworzyw sztucznych w Stanach Zjednoczonych.

Dla celów przetwarzania i stosowania tworzyw sztucznych używa się innej ich klasyfikacji, opartej na własnościach technicznych, a mianowicie na zachowaniu się w temperaturach podwyższonych. Z tego punktu widzenia dzielimy tworzy wa sztuczne na termoutwardzalne i termoplastyczne1.

Podziałem tym nie są objęte tworzywa kauczukopodobne (elastomery) i tworzywa wlóknotwórcze. Do elastomerów zalicza się polibutadien i jego kopolimery, polizobutylen, chloropren, tioplasty, zmiękczony polichlorek winylu, polialkohol winylowy, niektóre silikony.

Tworzywa termoplastyczne o liniowej budowie cząsteczek (łańcuchy nieusieciowane) miękną przy ogrzewaniu, a następnie topią się, przy czym proces ten można powtarzać dowolną ilość razy.

Tworzywa termoutwardzalne (termoreaktywne) zachowują się inaczej. Wielkie cząsteczki tych tworzyw powstające przy reakcji kondensacji, posiadające początkowo budowę analogiczną do termoplastów, miękną lub topią się przy podwyższaniu temperatury. Wtedy jednak reakcja kondensacji postępuje dalej, następuje usieciowanie łańcuchów i utwardzenie tworzywa, którego już więcej stopić nie można.

Do tworzyw termoutwardzalnych należy większość polikondensatów, a więc fenoplasty, aminoplasty, alkidale, poliestry, silikony. Należą tu również niektóre poliuretany, epoksydy. Natomiast poliamidy, pomimo że należą do polikondensatów, są jednocześnie termoplastami.

Tworzywa termoplastyczne to przede wszystkim polimery. Jednak można przerabiać termoplastycznie również poliamidy, niektóre poliuretany oraz estry i etery celulozy.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>