MELIORACJE

Postulowany wzrost produkcji hodowlanej i związany z tym wzrost produkcji paszy na użytkach zielonych zależny jest w pierwszej mierze od zapewnienia odpowiedniej ilości wody do nawodnień. Okazuje się, że intensyfikacją użytków zielonych należy objąć w naszym kraju obszary o powierzchni około 4 milionów ha. Jak wykazują obliczenia BSGW potrzeba będzie użyć do nawodnień w roku średniosuchym 8 miliardów m3 wody, w roku zaś suchym jeszcze więcej. Z wody przeznaczonej do nawodnień znaczna jej część wyparuje, co wpłynie na zmniejszenie się przepływu wody w naszych rzekach i to głównie w okresie wegetacyjnym, w którym już dzisiaj wiele rzek posiada przepływy niewystarczające dla zaspokojenia potrzeb. Jeżeli jeszcze dodatkowo uwzględnić wzrost parowania, spowodowany intensyfikacją rolnictwa na gruntach ornych, oraz zwiększenie powierzchni zalesionych, to okaże się, że łączne straty bezwrotne osiągną około 10 miliardów m3 rocznie.

Widać z powyższych rozważań, jak wielkie zadania stawia rolnictwo przed gospodarką wodną, zadania polegające z jednej strony na dostarczeniu potrzebnej ilości wody do nawodnień, z drugiej zaś na zapobieżeniu ujemnym skutkom powstałym dla innych użytkowników, jeżeli zmniejszy się przepływ wody w ściekach. To zadanie rozwiązać można jedynie przez magazynowanie wody w zbiornikach i przerzuty tej wody na okresy posuszne do regionów potrzebujących wody.

Melioracje będą tym środkiem technicznym, który umożliwi zaspokojenie potrzeb rolnictwa w zakresie gospodarki wodnej. Melioracje zatem – to wszelkie prace techniczne mające na celu polepszenie dotychczasowych stosunków wodnych w glebie i umożliwienie w ten sposób osiągnięcie większych plonów. Melioracje pozwalają na uniezależnienie się w znacznym stopniu od naturalnych warunków klimatycznych. Dzięki nim wahania plonów w latach obfitych w deszcze i w latach suchych są niewielkie, co pozwala na planową gospodarkę w rolnictwie bez obawy niepowodzenia.

Już w starożytności, na kilka tysięcy lat przed naszą erą, ludy cywilizowane wykonywały pracę melioracyjną osuszając i nawadniając roz- ległe tereny. Nadeszły jednak później okresy barbarzyństwa i wojen, które nastąpiły po zmierzchu dawnych cywilizacji: one to zepchnęły w zapomnienie również i meliorację. Dopiero od połowy XIX w. sprawa ruszyła naprzód, wynalezienie maszyny parowej, silnika spalinowego, a potem elektrycznego – zrewolucjonizowały techniką. Wiek XX – to olbrzymi postąp w tej dziedzinie: ruszają pompy, które podają coraz większe ilości wody na znaczne wysokości: maszyny-koparki zastępują pracę ludzkich rąk. Olbrzymie obszary pustynne zagrożone są w swym istnieniu: sztuczne kanały prowadzą dziesiątki i setki m3/sek wody na tereny spragnione odwilży (rys. 11). W wielu krajach miliardy m3 wody nasycają i nawadniają pola i łąki: powstają nowe życiodajne obszary zdolne wyżywić dziesiątki milionów ludzi. Wielkie ilości wody gromadzone są w zbiornikach o pojemnościach sięgających już kilkudziesięciu miliardów m3. Nowe systemy nawodnień coraz bardziej upodabniają się do naturalnych warunków opadowych w tzw. deszczownicach rozpylających wodę i zraszających tereny uprawne. Technika melioracyjna potrafi obecnie sprostać niemal każdym zadaniom, jakie stawia przed nią rolnictwo.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>