Category Techniczne porady

BUDOWA TWORZYW SZTUCZNYCH

Tworzywa sztuczne są to ciała stałe lub (rzadziej) lepkie, gęste ciecze, których wspólną cechą jest brak struktury krystalicznej (bezpostacio- wość). Związana jest ona z inną, molekularną, wspólną cechą ich budowy, składają się one bowiem z wielkich lub bardzo wielkich cząsteczek (o ciężarze cząsteczkowym rzędu 10 000 do 100 000 i więcej), przy czym są na ogół mieszaniną cząsteczek różnej wielkości. Cząsteczki te mają w najprostszym przypadku kształt długiego łańcucha, np.:

Więcej

BIAŁY WĘGIEL

Wykorzystanie energii wodnej dla potrzeb człowieka sięga odległych czasów. Już bowiem w Egipcie Faraonów istniały urządzenia pozwalające na wykorzystanie energii wodnej dla systemów irygacyjnych. W Chinach i w Indiach od dawna stosowano koła wodne do poruszania kamieni młyńskich. W Polsce w XIII w. na Pomorzu Wschodnim pracowało około 50 młynów ustawionych na różnych rzekach, przy czym głównymi ośrodkami przemysłu młynarskiego był Tczew i Gdańsk. Młyny instalowano nie tylko na większych rzekach, lecz wykorzystywano niewielkie nawet potoki umiejętnie magazynując wodę w stawach młyńskich. Charakterystycznym przykładem wykorzystania energii wody dla celów przemysłowych i rzemiosła było zagospodarowanie potoku Jelitkowskiego, przepływającego przez Oliwę pod Gdańskiem. Pierwsze prace nad zabudową tego potoku rozpoczęto już w XIII w., zaś w XVI w. funkcjonowały tu 3 młyny zbożowe, 11 kuźnic, młyny prochowe, 2 papiernie, fabryka sukna, młyn kory dębowej, kuźnica miedzi i rusznikarnia.

Więcej

BADANIE ŚCIERALNOŚCI I ZUŻYCIA IZOTOPÓW CZ. II

Wprowadzenia izotopu promieniotwórczego można dokonać w różny sposób, przy czym wybór rodzaju aktywacji zależy od wymaganej aktywności, od rozmiarów badanego przedmiotu, jego kształtu oraz od warunków eksploatacji.

Więcej

BADANIA KAUKASKIE

Badania kaukaskie miały na celu opracowanie konstrukcji budowlanej odpornej na siły rozciągające i ściskające występujące w rejonach wulkanicznych. Zastosowanie konstrukcji wstępnie sprężonej z kamienia miejscowego było postępowym rozwiązaniem tego problemu.

Więcej

KAMIEŃ W KONSTRUKCJACH SPRĘŻONYCH CZ. II

W pracach artystycznych, rzeźbach, okładzinach wnętrz i posadzek, a nawet płytach okładzinowych zewnętrznych kamień pozostał materiałem cenionym i niezastąpionym. Przy robotach drogowych oraz przy fundamentach kamień jest nadal materiałem powszechnie używanym mimo wprowadzenia cegły, betonu i bitumów o doskonałych własnościach w zastosowaniu do techniki drogowej. Natomiast w budownictwie konstrukcyjnym zarzucono prawie zupełnie stosowanie kamienia, zastępując go nowymi materiałami formowanymi wolą człowieka, jednocześnie lżejszymi i cieplejszymi.

Więcej

OBLICZANIE WARTOŚCI ODKSZTAŁCEŃ WYSTĘPUJĄCYCH NA POWIERZCHNI

Podane teorie (Awierszyn, Knothe, Litwiniszyn, Sałustowicz) umożliwiają obliczanie wielkości osiadania terenu i przemieszczeń poziomych w różnych punktach, jeżeli tylko znane jest największe obniżenie Wnias, jakie zajdzie po całkowitym wybraniu pokładu na dużej przestrzeni, głębokość eksploatacji H oraz kąt fi zasięgu wpływów. Głębokość eksploatacji jest z góry znana, Wmas. zaś przyjmuje się na podtawie znanych z praktyki obniżeń terenu. Tak na przykład przy eksploatacji z zawałem stropu wartość Wmas nie przekracza zwykle w naszych warunkach 70% grubości pokładu przy eksploatacji z podsadzką płynną (wypełnienie pustych wyrobisk piaskiem) 10—20% grubości pokładu, zależnie od jakości materiału podsadzkowego (piasku) i staranności podsadzania (tj. szczelności wypełnienia wyrobisk piaskiem).

Więcej

METALE TRUDNOTOFLIWE

Grupę tę tworzy 9 metali: wolfram, molibden, ren, tytan, cyrkon, hafn, wanad, tantal i niob, zwany w niektórych krajach «kolumbem». Metale te odznaczają się przede wszystkim wysoką temperaturą topienia. Głównym ich przedstawicielem jest wolfram – metal o najwyższej temperaturze topienia (3400 °C), trudno go stopić nawet w temperaturze luku elektrycznego.

Więcej

METALE RZADKIE

Wspaniały rozwój techniki obecnych czasów opiera się w poważnej mierze na znakomitych osiągnięciach współczesnej nauki we wszystkich jej dziedzinach. Odkryto nowe prawa przyrody, poznano nowe pierwiastki i ich własności, wynaleziono nowe metody otrzymywania na skalę przemysłową metali i różnych wartościowych związków chemicznych. Kolosalny postęp techniczny, który obserwujemy, umożliwia człowiekowi w znacznym stopniu panowanie nad siłami przyrody i wykorzystanie ich dla swoich celów.

Więcej

CHARAKTERYSTYKA EKONOMICZNA TWORZYW SZTUCZNYCH

Z przeglądu porównawczego własności technicznych, podanego w jednym z rozdziałów poprzednich wynika, że na ogół tylko w niezbyt wielu wypadkach tworzywa sztuczne są materiałem niezastąpionym, tj. takim, zamiast którego inne tworzywo użyte być nie może. Takimi są pewne zastosowania w elektrotechnice, w przemyśle lakierniczym, klejarskim itd. Częściej jednak oprócz tworzywa sztucznego mogą być stosowane inne tworzywa współzawodniczące, o własnościach podobnych. Wtedy o wyborze decydują charakterystyki gospodarcze, które zostaną teraz omówione.

Więcej

ATMOSFERA ZIEMSKA CZ. II

Powietrze stawia opór ciałom poruszającym się w nim, przy czym opór ten bardzo szybko wzrasta z prędkością ruchu. Przy prędkościach, jakie rozwijają samoloty komunikacyjne (od 100 do 500 km/godz) na wysokościach do 5 km n. p. m., siła tego oporu jest tak wielka, że zdolna jest zrównoważyć ciężar samolotu (dochodzący niekiedy do 100 ton) i umożliwić jego ruch poziomy. Stwierdzono, że pociski rakietowe tzw. «V2», jakimi hitlerowcy bombardowali Londyn podczas wojny w 1944 r., miały prędkość przy spadaniu około 2 km/sek i wskutek tarcia o powietrze ich powierzchnia rozgrzewała się do temperatury około 700°C.

Więcej

POSTĘP TECHNICZNY W TECHNICE TURBINOWEJ

Oszczędność paliwa i oszczędność materiałów konstrukcyjnych, wśród których poważny udział w turbinach parowych przypada cennym stalom stopowym, uzasadniają zatem ekonomicznie walkę o nowe wysokosprawne profile łopatkowe, o postęp techniczny w technice turbinowej. Postęp ten stwarza jednocześnie szczególne perspektywy dla turbozespołów gazo- wych, tych najmłodszych maszyn wirnikowych, w których podniesienie sprawności samej turbiny albo samej sprężarki o 1%>, w zależności od schematu układu, daje kilkakrotnie większy zysk sprawnościowy całości. Jakkolwiek poszczególne stopnie turbin parowych pracują dziś przy obciążeniu normalnym prawie z reguły z prędkościami poddżwiękowymi, to jednak w warunkach zmiany obciążenia należy liczyć się poważnie z występowaniem prędkości naćdźwiękowych, a zatem z występowaniem w całej pełni efektu ściśliwości gazu. W ostatnich stopniach turbin kondensacyjnych, zwłaszcza większych mocy, a nieraz i w stopniach regulacyjnych, występują prędkości naddźwiękowe również w normalnych warunkach pracy. Stąd potrzeba, praktycznie coraz bardziej rosnąca, badania przepływów również w zakresie wysokich wartości liczby Macha, w pobliżu jedności i powyżej, potrzeba nabierająca szczególnego znaczenia w powiązaniu z budową silników przepływowych dla statków powietrznych poruszających się (jak np. znany z ostatniej wojny pocisk «V 2») z prędkością naddźwiękową. Stąd w dalszym ciągu powstaje potrzeba budowy tuneli naddźwiękowych, o zasadniczo różnym następstwie przekrojów przepływu od tuneli poddźwiękowych (rys. 14).

Więcej

POTRZEBY WODNE W ROLNICTWIE

Istnieje poza tym możliwość lepszego gospodarowania wodą opadową dla potrzeb roślin przez zwiększenie istniejących pojemności wodnych gleby. Osiągnąć to można odpowiednią agrotechniką, przez nawożenie, orki itp. zabiegi. Można polepszyć strukturę gruntu szczególnie na glebach lekkich i w ten sposób zwiększyć ich dotychczasową małą pojemność wodną. Jak wykazują przybliżone obliczenia, można w Polsce dodatkowo w ten sposób zmagazynować od 1,5 do 2,5 km3 wody, na istniejącym obszarze około 10 milionów ha gruntów ornych na glebach lekkich. Ma to duże znaczenie dla gospodarki wodnej, gdyż powiększenie pojemności zbiornika glebowo-gruntowego pozwala na zmniejszenie pojemności globalnej zbiorników powierzchniowych, jakie należy wybudować, aby zapewnić pokrycie potrzeb wodnych dla rolnictwa.

Więcej

BADANIE MARSA CZ. II

Od chwili ustabilizowania się flotylli pojazdów na tej kołowej orbicie dokoła Marsa rozpoczyna się nowy etap, a mianowicie za pomocą 3 specjalnych rakiet 50 ludzi ma dotrzeć na samą powierzchnię Marsa. Sprawa wylądowania na Marsie, rakiety startującej z kołowej orbity jego sztucznego księżyca, jak również sprawa startu rakiety z powierzchni Marsa do lotu na orbitę jego sztucznego księżyca są o wiele łatwiejsze, niż to ma miejsce na Ziemi, ponieważ Mars jest dużo mniejszy od Ziemi, a jego masa wynosi zaledwie 0,1 masy Ziemi. Z tego powodu siła ciężkości na Marsie jest mniejsza niż na Ziemi: przyspieszenie swobodnego spadania ciał na Marsie wynosi 0,38 takiegoż przyspieszenia na Ziemi (znaczy to, że ciało ważone na wadze sprężynowej bez użycia odważników i mające u na Ziemi ciężar 100 kg wykazałoby na Marsie ciężar tylko 38 kg). Druga prędkość kosmiczna (prędkość ucieczki) na Marsie wynosi 5,04 km/sek, podczas gdy na Ziemi wynosi 11,2 km/sek. Prędkość kołowa tuż przy powierzchni Marsa wynosi 3,56 km/sek, podczas gdy na Ziemi wynosi 7,9 km/sek.

Więcej

PALIWA ATOMOWE

Jakkolwiek projekt W. Brauna dowodzi, że za pomocą paliw chemicznych można osiągnąć planetę Mars, to jednak wydaje się, że przyszłość lotów kosmicznych nie będzie leżeć na linii ich doskonalenia. Ogromna masa paliw chemicznych w stosunku do masy użytecznej rakiet czyni ich użycie ogromnie nieekonomicznym, a przede wszystkim niewygodnym. Chociaż ruch rakiety bez masy odrzutowej nie jest w ogóle możliwy, to jednak jest jasne, że należy dążyć do tego, aby konieczną do zabrania masę paliwa możliwie zmniejszyć. Zmniejszenie masy odrzutowej wywołuje konieczność zwiększenia prędkości mas odrzutowych, czego jak wspomnieliśmy, nie można się spodziewać przy wyzyskaniu jedynie energii chemicznej. Dr E. Sanger, kierownik znanego Instytutu Rakietowego w Stuttgarcie uważa, że loty kosmiczne za pomocą paliw chemicznych stanowią maksimum niewygody i ryzyka: zdaniem jego dopiero odkrycie sposobu uzyskiwania olbrzymich prędkości, porównywalnych z prędkością światła, przy zabieraniu stosunkowo małych mas odrzutowych – jakiś genialny pomysł – rozwiąże praktycznie sprawę lotów kosmicznych i uczyni je nie tylko wygodnymi, ale powszechnie używanymi. Na jakiej drodze szukać należy tego genialnego pomysłu? Można się spodziewać, że odpowiednie wyzyskanie energii jądrowej, której olbrzymie ilości są zmagazynowane w małej masie, przyniesie tutaj rozwiązanie.

Więcej