TWORZYWA ADHEZYJNE

Podobną rewolucję jak przemysł farb i lakierów przechodzi obecnie przemysł produkujący kleje i kity. Technikę klejenia stosowano dotychczas głównie do porowatych tworzyw organicznych naturalnych, przede wszystkim do drewna, ale także do skóry i papieru.

Stosowane były kleje oparte na naturalnych substancjach organicznych zwierzęcych (klej skórny, kostny, albuminowy ze składników krwi, kazeinowy z kazeiny mleka) i roślinnych (guma arabska, dekstryna, skrobia). Kleje te są mało odporne na działanie wody i mikroorganizmów, nie nadają się one z powodu złej przyczepności do klejenia wielu tworzyw.

Kleje oparte na tworzywach sztucznych ogromnie rozszerzyły możliwości stosowania tej techniki. Uzyskano kleje o bardzo dużej przyczepności (adhezji) do wszystkich bez wyjątku tworzyw. Obecnie można łączyć przez sklejanie metale, szkło, ceramikę, do których przedtem tej metody nie stosowano. Spoiny są przy tym bardzo wytrzymałe, tak dalece, że w przemyśle lotniczym sklejanie aluminiowych części konstrukcyjnych zaczyna wypierać połączenia lutowane i spawane. Oprócz spoin twardych i sprężystych, odpowiednich dla tworzyw sztywnych, uzyskano spoiny elastyczne, których wymagają tworzywa giętkie, takie jak skóra czy kauczuk, wreszcie spoiny ciągliwe, poddające się odkształceniom, dla tworzyw o różnej rozszerzalności cieplnej.

Wiele tworzyw sztucznych może być użytych w formie kleju. Głównie stosuje się tworzywa termoutwardzalne, dające spoinę nie podlegającą mięknięciu, a więc fenoplasty, aminoplasty, epoksydy, poliuretany. Mogą być jednak stosowane i termoplasty, przede wszystkim niektóre pochodne winylowe.

Kleje syntetyczne dostarczane są w postaci stałej lub ciekłej. Kleje stałe mają postać proszków rozpuszczalnych w wodzie lub rozpuszczalnikach organicznych. Niektóre z nich mogą być wytwarzane w postaci folii, naniesionej na cienką bibułkę. Folię taką umieszcza się między dwoma płytami z tworzywa klejonego i ogrzewa pod prasą, co powoduje stopnienie i utwardzenie powstałej spoiny.

Kleje ciekłe są to roztwory wodne lub organiczne albo zawiesiny żywic w wodzie. Konieczność odparowania rozpuszczalnika powoduje trudności przy klejeniu dużych płaszczyzn tworzyw nieporowatych (szczelnych). W takich wypadkach stosuje się kleje składające się z żywic ciekłych, bez rozpuszczalnika, utwardzalnych chemicznie bez tworzenia produktów lotnych, z których zatem nic nie odparowuje.

Kleje syntetyczne można stosować do wszystkich tworzyw, w każdej gałęzi przemysłu. Najważniejsze jest jednak w dalszym ciągu klejenie drewna i skóry (przemysł obuwniczy). Stosuje się również klejenie gumy, papieru i tkanib. Rozwój klejenia metali, szkła i ceramiki jest kwestią najbliższej przyszłości.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>