ZAGADIENIE MOŻLIWOŚCI EKSPLOATACJI ZŁÓŻ POD MIASTAMI

Dla ochrony obiektów na powierzchni przed szkodami górniczymi nie wybiera się części złoża położonej pod nimi, czyli pozostawia się filar ochronny. Rysunek 5 przedstawia w przekroju filar ochronny pozostawiony w poziomych pokładach węgla pod budynkiem. Szerokość filaru, jak widać na rysunku, jest większa od szerokości chronionego budynku i to tym większa, im głębiej znajduje się pokład. Linie ograniczające filar ochronny nie są bowiem pionowe, lecz nachylone pod pewnym kątem, którego wielkość zależy od własności skal. Kąt ten jest zwykle charakterystyczny dla danego terenu.

Filary ochronne pozostawia się pod miastami, zakładami przemysłowymi, liniami kolejowymi, a nawet pod poszczególnymi budynkami, jeżeli mają one specjalne znaczenie (np. budynki zabytkowe).

W związku z ogromnym rozwojem miast, osiedli i zakładów przemysłowych na terenach górniczych w filarach ochronnych uwięzione są ogromne zasoby minerałów użytecznych. Wspomnieliśmy już o tym, że w filarach ochronnych samego Zagłębia Górnośląskiego uwięzionych jest około 2 miliardów ton węgla, jeżeli uwzględnić tylko zasoby do głębokości, na jakiej obecnie prowadzimy eksploatację. Pod miasteczkami o wymiarach 1 km X 1 km przy sumarycznej grubości pokładów 20 m pozostaje w filarze ochronnym ponad 24 miliony ton węgla.

Wszystko to wskazuje dostatecznie wyraźnie, jak wielkie straty ponosi gospodarka na skutek konieczności pozostawiania nie wybranych części złóż pod miastami. Równocześnie ukazują się olbrzymie korzyści, jakie moglibyśmy osiągnąć, gdyby można było w sposób bezpieczny wybierać także złoża pod miastami.

Zagadnienie możliwości eksploatacji złóż pod miastami i zakładami przemysłowymi stało się, zwłaszcza w ostatnich czasach, jednym z najpoważniejszych problemów, którego rozwiązania domagało się życie od nauki górniczej.

Zanim jednak można było odpowiedzieć na pytanie: czy i w jakich warunkach możliwa jest eksploatacja pod miastami i w jaki sposób taką eksploatację prowadzić, należało rozwiązać zagadnienie wpływu eksploatacji górniczej na powierzchnię i to zarówno na drodze teoretycznej, jak i w oparciu o obserwacje praktyczne.

Podczas eksploatacji poziomego pokładu na dostatecznie dużej głębokości, kiedy na powierzchni nie powstają zawaliska i pęknięcia, wytwarza się nad wybraną częścią pokładu tzw. niecka osiadania. Powstaje ona na skutek obniżenia się i ugięcia terenu nad wybraną częścią pokładu (rys. 6).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>